Kredyty frankowe i ich unieważnienia to gorący od kilku lat temat i wszystko wskazuje na to, że będzie on nam towarzyszył jeszcze przez dłuższy czas. W związku z tym rośnie nie tylko zainteresowanie takimi kredytami, ale również wiedza o nich – nie tylko frankowiczów, ale wszystkich osób zainteresowanych wydarzeniami w kraju czy finansami. Nadal jednak pewne pojęcia budzą wątpliwości. Należą do nich pojęcia kredytu indeksowanego, denominowanego i waloryzowanego. Co ciekawe, niekiedy błędnie używają ich nawet przedstawiciele banków. Czym jest kredyt indeksowany, a czym denominowany i czym się różnią?
Kredyt indeksowany czy kredyt denominowany?
Pojęcia te przeplatają się, często mylone są również z kredytem walutowym. O tym, czym jest kredyt walutowy, a czym kredyt waloryzowany, pisałam w jednym ze wcześniejszych artykułów. Dzisiaj poruszę więc wyłącznie temat kredytów waloryzowanych: indeksowanych i denominowanych.
Przypomnę tylko, że kredyt waloryzowany udzielony jest w PLN, a jego kwota odnoszona jest do waluty obcej – w przypadku frankowych kredytów jest to oczywiście frank szwajcarski (CHF). Jednak umowy kredytowe uwzględniały różny sposób przeliczania kwot kredytów oraz kwot rat kredytowych:
- kredyt indeksowany – kwota kredytu wyrażona jest w PLN, jednak kwota sumy wypłaconej kredytobiorcy indeksowana była do CHF po bankowym kursie kupna (korzystniej dla banku), z kolei harmonogram spłat wyrażony jest w CHF, a w dniu spłaty raty kwota przeliczana jest po bankowym kursie sprzedaży (korzystniej dla banku) na PLN
- kredyt denominowany – kwota kredytu wyrażona jest w CHF, wypłacona w PLN, harmonogram spłat wyrażony w CHF, a kwoty rat przeliczane na PLN
Mechanizm ten obrazuje, w jaki sposób banki stosowały (i nadal stosują) nieuczciwe przeliczniki, korzystając ze spreadu walutowego, czyli różnicy między kursem kupnem a sprzedaży, ponadto stosując własne tabele kursowe. 29 lipca 2011 roku wprowadzono ustawę antyspreadową, dlatego późne umowę kredytowe (nieliczne) zawierają zapis, na podstawie którego kredytobiorcy dokonują spłaty rat kredytowych w walucie obcej (CHF).
To właśnie mechanizm indeksacji, który dotyczy zdecydowanej większości umów frankowiczów, jest niezgodny z prawem i stanowi klauzulę abuzywną, na podstawie której możliwe jest unieważnienie przez sąd kredytu. Oprócz niekorzystnego przeliczenia kwot kredytów oraz kwot rat kredytowych odpowiednio po kupnie i sprzedaży, mamy tu do czynienia z przeliczaniem powyższych kwot na podstawie bankowych kursów walut bez żadnych kryteriów ich kształtowania.
